Het North Sea String Quartet (NSSQ), een van de meest avontuurlijke en genreoverschrijdende strijkkwartetten van dit moment, onderzocht voor hun album Zonar nieuwe speeltechnieken en gebruikte allerlei materialen om hun sound verder uit te breiden. Nog meer dan bij hun vorige album Splunge uit 2024, zijn de composities geschreven vanuit een collectieve werkwijze waarbij vrije vorm, improvisatie en onderlinge interactie de boventoon voeren. De 11 stukken zijn compositorisch beïnvloed door elektronische (dance) muziek, waarbij verschillende texturen langzaam in elkaar overgaan en daarmee een lange suspense creëren.

Aluminiumfolie

Het NSSQ bestaat uit George Dumitriu (viool/altviool), Pablo Rodríguez (viool), Yanna Pelser (altviool), en Thomas van Geelen (cello).

Het viertal experimenteert met allerlei hulpmiddelen van wasknijpers, plakgum, paperclips, oorbellen, sleutelhangers tot aluminiumfolie, om bepaalde elektronische effecten te creëren, vanuit een 100% akoestische setting. Dit resulteert in een eigenzinnig en uniek geheel.

Yanna Pelser licht toe: ”Aluminiumfolie brengt ons bijvoorbeeld terug naar de klank van synthesizers uit de jaren tachtig. Ouderwetse, gladde folie – zonder lijntjes of reliëf – werkt het beste. We brengen een smal reepje aan bij de kam van het instrument. Daarbij is het essentieel dat de folie de snaren raakt, maar er niet strak omheen zit. De hoeveelheid folie en of je bijvoorbeeld een los stukje laat fladderen, heeft al invloed op de klank. En met hele kleine bolletjes plakgum op de snaren creëren we het effect van de highpass- en lowpassfilters.”

De basis van openingstrack Saunter wordt gevormd door de in EDM veelgebruikte *arpeggiator. Hoewel het stuk slechts is uitgevoerd door vier strijkers, komen allerlei klanken naar voren die afgeleid zijn van andere instrumenten, zoals saxofoon, drums, vocalen en kalimba. Denk hierbij aan funkachtige gelaagde ritmes, in de geest van drummer/componist Louis Cole, die het geheel extra drive geven.

*Een arpeggiator is een effect van een synthesizer, waarbij de noten van een aangehouden akkoord automatisch achter elkaar (een arpeggio) in een ritmisch patroon weergegeven worden, in plaats van allemaal tegelijk. Dit creëert melodische sequenties uit eenvoudige akkoorden.

Met Trauma eert het kwartet haar klassieke roots, maar al snel schuift het weer op richting de elektronische muziek via het aansluitende Samphire. Hierin lijkt het alsof de muziek vanuit het water in kleine luchtbelletjes naar de oppervlakte komt borrelen. Pelser: “In de dancescene wordt dat effect bereikt met elektronische tools, maar wij doen het helemaal zelf. Tijdens een van onze lab-sessies ontdekten we dat we dit klankbeeld kunnen creëren door de violen en altviool met onze knokkels te bespelen.”

Bij het stuk Heavy Wood heeft cellist Thomas van Geelen zich laten inspireren door heavy metal en techno. Denk aan zware riffs, scheurende melodieën en dreunende bassen. Doordat alle vier de musici heel dicht bij de kam strijken, wordt er een distortion-effect gesuggereerd. Bovendien klinkt het kwartet hier bijzonder duister door de aangepaste stemming van de cello.

In The Giver vermengt het NSSQ reggae- en elektronische invloeden met elkaar, waardoor het nummer een uitgesproken jaren-tachtiggevoel oproept. De cello wordt hier geprepareerd met aluminiumfolie, waardoor het instrument het timbre van een synthbas krijgt, zoals de Minimoog.

In het eveneens eighties-achtige Choral Reef transformeert het kwartet tot een analoge synthesizer, waarbij weelderige, langzaam evoluerende harmonieën zich ontvouwen. De muziek is duidelijk hoorbaar geïnspireerd door de esthetiek van Ryuichi Sakamoto en Bob Brookmeyer.

   beluister hier het album:

ZONAR – EPK