Nederland: trendsetter in duurzame mode?

Fairtrade Factory4Modemerken die zich in Zuid-Amerika schuldig maken aan schendingen van mensenrechten. Naaisters in India en Bangladesh die met agressie en geweld te maken krijgen. Het regent de laatste tijd slecht nieuws uit de kledingsector. Daar staat tegenover dat er inspirerende initiatieven worden genomen om mode juist eerlijker te maken. De mooiste Nederlandse vindingen op een rij.

Tekst: Lynsey Dubbeld

Een doorbraak. Een grote stap vooruit. Heel goed nieuws. Zo noemen betrokkenen het convenant over internationaal verantwoord ondernemen in de kleding- en textielsector dat in maart is gepresenteerd. Nederlandse brancheorganisaties, vakbonden, maatschappelijke organisaties en de rijksoverheid beloven daarmee om gezamenlijk te werken aan de verbetering en verduurzaming van de wereldwijde productieketen. Het plan is dat in juni 35 modemerken het convenant ondertekenen en daarmee ook stappen gaan zetten voor een eerlijke, groene industrie in ontwikkelingslanden. De samenwerking moet er onder andere toe leiden dat kinderarbeid wordt tegengegaan, naaisters een eerlijk loon krijgen, de werkomstandigheden in textielfabrieken veilig worden, grondstoffenverbruik wordt verminderd, dierenleed wordt voorkomen en chemisch afvallozingen worden uitgebannen.

Het Nederlandse convenant voor verantwoord ondernemen in de kleding- en textielketen komt op een moment waarop er volop slecht nieuws is over de branche. Zo verscheen er een studie van onder meer SOMO over de dubieuze praktijken van Inditex, het bedrijf achter Zara, in Zuid-Amerika. Daarin staat onder andere dat tussen 2012 en 2015 zo’n 7.000 kledingarbeiders in Brazilië door Inditex slecht zijn behandeld. Er zijn ook signalen van gedwongen arbeid in fabrieken die in Argentinië voor Zara produceren. Pull & Bear, een ander kledingmerk van Inditex, is in verband gebracht met een fabriek in Bangladesh waar vrouwen onder slechte omstandigheden en voor een hongerloon meer dan honderd uur per week werken.

Daarnaast publiceerde Fair Wear Foundation een onderzoek over het wijdverbreide geweld tegen vrouwen in textielfabrieken in Bangladesh en India. Fair Wear doet verslag van verbaal en fysiek misbruik, seksuele intimidatie, gedwongen arbeid, aanranding en verkrachting. De naaisters zijn vaak erg jonge, kwetsbare vrouwen die geëmigreerd zijn uit traditionele dorpen. Zij zien intimidatie als zeer storend, maar onvermijdelijk.

En dan is er ook nog de uitbuiting van schoonmaaksters in de Britse winkels van Topshop. Terwijl de eigenaar van het Engelse fast fashion bedrijf jaarlijks enkele miljarden euro’s verdient, kunnen de schoonmaaksters van hun loon niet rondkomen. Na een recent protest in Londen is een loonsverhoging aangekondigd, maar die is volgens de vrouwen nog altijd onvoldoende om hun huur en voeding van te kunnen betalen.

Het goede nieuws: het nieuwe convenant is zeker niet het enige Nederlandse initiatief om mode milieu- en mensvriendelijk te maken. Vijf hoogtepunten op een rij.

 

1: Vijfjarig jubileum voor duurzame tassen

Het Nederlandse tassen- en accessoiremerk O My Bag viert dit jaar haar vijfde verjaardag. Alweer reden voor een feestje: vorig jaar vierde het label al dat het de Sustainable Leather Award won. Het leer is op milieu- en mensvriendelijke wijze geproduceerd. Oprichtster Paulien WesselinFairtrade Factory1k ontwikkelde het in India samen met een Nederlandse looier.

O My Bag maakt niet alleen duurzame must-haves, Wesselink ziet het ook als haar missie om het verhaal achter de leerproductie te vertellen. Door te laten zien hoeveel – ambachtelijk – werk er schuil gaat achter een tas, hoopt O My Bag consumenten te overtuigen om in duurzame producten te investeren, ook als deze iets duurder zijn.

 

2: Open en eerlijke fabriek in Tanzania

Naast het eerlijke kledingmerk Thamani Fashion is de 26-jarige Fiona van der Vloet ook oprichtster van een Fairtrade Factory in Tanzania. De kledingfabriek in Dar es Salaam wil niet alleen eerlijk maar ook open produceren: via webcams in het naaiatelier en Skype-gesprekken met kleermakers kan iedereen zien hoe de jurken, blazers en accessoires – van typisch Afrikaanse stoffen, maar ontworpen met de Nederlandse consument in gedachten – worden gemaakt. Omdat Van der Vloet dagelijks in haar fabriek over de vloer komt, kan ze erop toezien dat de acht kleermakers onder fatsoenlijke omstandigheden werken  en hun talenten volop kunnen benutten.

 

3: Textiel van schimmels

De wortel van de paddenstoel vormt de basis van MycoTex, het textiel dat Aniela Hoitink ontwikkelde op basis van het netwerk van alle draden van een schimmel (mycelium). Aniela wist een stof te maken uit pure mycelium, een levend materiaal dat volledig biologisch afbreekbaar is. Een jurk van MycoTex was te zien in de expositie Fungal Futures in het Universiteitsmuseum in Utrecht. Maar ook in de praktijk kan de textielsoort goede diensten bewijzen. Zo kunnen er met mycelium patronen worden gecreëerd en 3D kledingstukken worden gemaakt. De verwachting is dat hierdoor precies de kledingstukken kunnen worden gemaakt die er nodig zijn, zodat restafval wordt voorkomen. Sowieso kan een kledingstuk van MycoTex na gebruik gewoon naar de composthoop worden gebracht.

 

4: Jeans voor de allerkleinsten

Tony Tonnaer, oprichter van het duurzame jeanslabel Kings of Indigo, houdt er een bijzondere bedrijfsfilosofie op na. De denim van het Nederlandse merk wordt zo milieu- en mensvriendelijk mogelijk geproduceerd, en Tonnaer kiest bewust voor een kleine onderneming. “Groter is niet altijd beter: het maakt inflexibel en passieloos”, zei hij recent in een interview met Fashion United. Tonnaer probeert de productie van de jeanscollecties zo dicht mogelijk in de buurt te houden, zodat de transportkilometers beperkt zijn én de kwaliteit van de producten beter gegarandeerd kan worden. In Spanje, Portugal, Griekenland en Tunesië worden dan ook bescheiden oplagen van de jeans en accessoires van Kings of Indigo gemaakt. Klein detail: er zijn nu ook K.O.I. jeans voor de allerkleinsten, kinderen van zes maanden tot vier jaar.

 

5: Weg met de eenzame enkele sokken

Het is natuurlijk niet zo duurzaam om een sok weg te gooien omdat de andere helft van het paar kapot of kwijtgeraakt is. Voor haar afstuderen aan de Academy of Fine Arts and Design in Maastricht bedacht Maud Hoeijmakers een collectie losse sokken die allemaal verschillend zijn, maar toch bij elkaar passen. De ideale oplossing voor de eenzame achterblijver in het wasgoed.

 

Ook uit het buitenland komt mooie mode

  • Met de nieuwe Conscious Exclusive collectie oogst H&M volop lof. De Zweedse fast fashion keten lanceerde in april een lijn met modieuze items van duurzame stoffen zoals biokatoen, tencel, hennep en gerecyclede polyester. Een aantrekkelijk alternatief voor de wegwerpmode van milieubelastende materialen die normaal gesproken in de winkels hangen, zo zeggen vriend en vijand van H&M.
  • Goed nieuws voor mannen met een groen geweten: Stella McCartney heeft aangekondigd met een herencollectie te komen. De Britse ontwerpster, die bekend staat als het toppunt van designer luxury, breidde haar dameslijn eerder al uit met collecties voor kinderen en baby’s.
  • The Ethisphere Institute heeft Marks & Spencer, Levi’s en H&M uitgeroepen tot meest ethische kledingbedrijven ter wereld. Het onafhankelijke instituut reikt al tien jaar awards uit aan bedrijven die op drie gebieden excelleren: de interne promotie van ethische standaards en praktijken, de ondersteuning van werknemers die verantwoorde keuzen willen maken, en de introductie van nieuwe best practices in de industrie. Marks & Spencer, Levi’s en H&M stonden al eerder in de top tien van Ethisphere Institute. Marks & Spencer wist zelfs al acht keer een prijs in de wacht te slepen.
  • William Banks-Blaney maakt tweedehands überhip. Victoria Beckham, Rihanna en Tilda Swinton behoren tot de vaste klanten van zijn winkel William Vintage in Londen. Goed nieuws voor liefhebbers van vintage jurken en japonnen van topmerken: William heeft plannen voor een webwinkel.
  • Rent the Runway lanceerde dit jaar een online platform dat zichzelf de Netflix voor kleding noemt. Voor een vast bedrag per maand kunnen abonnees drie kledingstukken of accessoires huren die ze zo vaak ze maar willen kunnen ruilen tegen andere items. Deze ‘closet in the cloud’ biedt vrouwen de diversiteit en kwaliteit van een actuele garderobe, zonder dat ze er ook maar één aankoop voor hoeven doen.

 

Share This