Biodynamische impuls op Brabants landgoed Baest

Biodynamische impuls op Brabants landgoed Baest

Op bezoek bij biodynamisch bedrijf De Beersche Hoeve

Biodynamische impuls op Brabants landgoed Baest

In november 2016 werd in het Noord-Brabantse Oostelbeers biodynamische boerderij De Beersche Hoeve opgericht. Het landbouwbedrijf is een 100% dochter van biologische voedselcoöperatie Odin. De Beersche Hoeve is gevestigd op landgoed Baest, een van de mooiste landgoederen van Nederland. We spraken met René Groenen en Gineke de Graaf die het bedrijf runnen en hebben opgezet.

Door: Muriël Bakker | foto’s: Odin

Over René Groenen
en Gineke de Graaf

René en Gineke volgden beide de opleiding aan Kraaybeekerhof en werkten op verschillende biodynamische (zorg)boerderijen. Inmiddels zijn ze beide alweer ruim vijfendertig jaar actief in de biodynamische landbouw en hebben ze heel veel ervaring en kennis opgebouwd. Tot vorig jaar hadden ze samen de Groenen Hof in het Brabantse Esbeek. Vanaf november 2016 runnen zij de Beersche Hoeve op landgoed Baest.

Over landgoed Baest

Bijna achthonderd jaar geleden wordt landgoed Baest voor het eerst genoemd. Het in het Brabantse Oostelbeers gelegen landgoed was in de middeleeuwen onderdeel van verschillende abdijen en het bisdom van ’s-Hertogenbosch. Inmiddels is het bijna tweehonderdvijftig jaar in het bezit van de familie van huidige eigenaar Jan-Hein van de Mortel.

Het landgoed bestaat uit bos, weide en waterpartijen en is bijna vijfhonderd hectare groot. Vijfenveertig hectare hiervan wordt gebruikt voor landbouw en veehouderij. De Beersche Hoeve is momenteel negentien hectare groot. ”Uiteindelijk is het de bedoeling dat alle landbouwgrond omschakelt naar biodynamische landbouw” vertelt René. ”Dit is echter een project voor de lange termijn en gaat zeker nog jaren duren.”

Op het landgoed zijn een aantal woonhuizen, onder andere kunstenaar Marc Mulders heeft zich hier gevestigd. Daarnaast is er een natuurbegraafplaats en zijn er ruimtes voor diverse gelegenheden zoals bruiloften, lezingen en seminars. Om het landgoed te beschermen en in haar huidige vorm te behouden is voor het beheer Stichting Landgoed Baest opgericht.

Hoe zijn jullie op deze bijzondere plek terecht gekomen?
”Vier jaar geleden werden we benaderd door de eigenaar van het landgoed met de vraag of wij een deel van de landbouwgrond wilden pachten om hier een bedrijf te beginnen” vertelt René. ”Het was al enige tijd een wens om de grond om te schakelen naar biodynamische landbouw, vandaar zijn zoektocht naar een geschikte partner hiervoor.”

Jullie zijn niet direct op het aanbod ingegaan. Wat was de reden hiervoor?
”De timing was in eerste instantie niet goed” leggen ze uit. ”We waren volop bezig met ons bedrijf De Groenen Hof in Esbeek waardoor de overstap naar een nieuw bedrijf niet paste. Wel zijn we gaan helpen met het omschakelen van de grond.”
Uiteindelijk is De Groenen Hof verkocht en zijn jullie alsnog naar landgoed Baest verhuisd.

Wanneer veranderde de situatie?
”De Groenen Hof begon al snel te klein te worden, dus de extra ruimte die hier beschikbaar was konden we goed gebruiken” vertellen ze. ”Daarnaast werd een jaar later ook Odin bij het project betrokken. De samenwerking met de beheerders van het landgoed en Odin voelde direct als een goede basis om deze nieuwe uitdaging aan te gaan.”

Tot vorig jaar waren jullie zelfstandige ondernemers. Met de oprichting van De Beersche Hoeve zijn jullie in loondienst gekomen. Vanwaar deze keuze?
“Om de continuïteit van het bedrijf en daarmee de beschikbaarheid van goede producten te kunnen waarborgen is het bedrijf ondergebracht in een BV. Deze BV is 100% dochter van coöperatie Odin” leggen ze uit. ”De coöperatie verzorgt onze inkomsten en wij boeren en zorgen voor de producten. Deze manier van ondernemen is gebouwd op solidariteit en het sterke gevoel dat we ons gezamenlijk ergens voor inzetten.”

Biodynamische impuls op Brabants landgoed Baest

Waarom is deze coöperatieve constructie belangrijk?
”Wanneer een boerenbedrijf wordt overgenomen moet hiervoor de actuele waarde betaald worden. Dit zorgt meestal voor een grote financiële last voor jonge ondernemers en bepaalt mede wat er op de Nederlandse akkers geteeld wordt. Een boer wordt gedwongen producten te telen die het meeste opbrengen om de schulden te kunnen dekken” zegt René. ”Hierdoor is er weinig ruimte om te experimenteren of een project als ’Divers & Dichtbij’ op te zetten.”

”Doordat De Beersche Hoeve geen persoonlijk eigendom is kan het ook niet verkocht worden. Het bedrijf blijft bestaan voor volgende generaties ondernemers, zonder dat zij zich hiervoor in de schulden hoeven te steken. De continuïteit van het bedrijf en de beschikbaarheid van de producten blijft op deze manier gewaarborgd.”

Op de Groenen Hof hielden jullie je vooral bezig met zaadteelt en de zoektocht naar zaadvaste groenterassen. Is dit op De Beersche Hoeve anders?
”Dit zijn nog steeds de belangrijkste activiteiten van het bedrijf” vertellen ze. ”Daarnaast zijn we bezig met het omschakelen van nog eens zes hectare grond met als doel deze vanaf 2019 voor biodynamische tuinbouw te gaan gebruiken.”

Hoe hebben jullie de eerste maanden op het bedrijf ervaren?
”We zijn echt in een warm bad terecht gekomen” vertelt Gineke. ”Mensen zijn ontzettend betrokken bij de dingen die we doen en willen graag helpen. In de toekomst willen we ook cursussen en rondleidingen gaan organiseren. Mensen kunnen zo het bedrijf leren kennen en meer leren over biodynamische landbouw, zaadteelt en het belang hiervan.”

Wat zijn de uitdagingen waar jullie mee te maken hebben?
”Iedere grond is anders dus ook op de Beersche Hoeve moeten we deze opnieuw leren kennen. We zijn nog volop bezig nieuwe gewoontes te ontwikkelen en te leren hoe we dingen het beste kunnen aanpakken” vertellen ze. ”Soms is dit best pittig, maar gelukkig ziet het er allemaal positief uit. We zien de toekomst van het bedrijf daarom vol vertrouwen tegemoet.”